บทความ

29. บัวหลวง Nelumbo nucifera Gaertn.

รูปภาพ
บัวหลวง Nelumbo nucifera Gaertn.  บัวหลวง บัวหลวง ชื่อสามัญ  Lotus, Sacred lotus, Egyptian lotus บัวหลวง ชื่อวิทยาศาสตร์  Nelumbo nucifera Gaertn. จัดอยู่ในวงศ์บัวหลวง ( NELUMBONACEAE ) [1],[2],[3],[6] สมุนไพรบัวหลวง  มีชื่อเรียกอื่น ๆ ว่า โกกระณต, บัว, บัวอุบล, บัวฉัตรขาว, บัวฉัตรชมพู, บัวฉัตรสีชมพู, บุณฑริก, ปุณฑริก, ปทุม, ปัทมา, สัตตบงกช, สัตตบุษย์, โช้ค (เขมร) เป็นต้น [2],[3],[4] นอกจากนี้บัวหลวงยังมีอยู่ด้วยกันหลากหลายสายพันธุ์ ซึ่งต่างก็มีชื่อเรียกที่แตกต่างกันไปตามขนาดและลักษณะของดอก ได้แก่ ดอกสีชมพู จะเรียกว่า โกกระณต ปทุม ปัทมา [3] ดอกสีขาว จะเรียกว่า บุณฑริก ปุณฑริก [3] ดอกเล็กสีชมพู จะเรียกว่า บัวเข็มชมพู บัวปักกิ่งชมพู บัวหลวงจีนชมพู [3] ดอกเล็กสีขาว จะเรียกว่า บัวเข็มขาว บัวปักกิ่งขาว บัวหลวงจีนขาว [3] ดอกสั้นป้อมสีชมพูกลีบซ้อน จะเรียกว่า บัวฉัตรสีชมพู บัวสัตตบงกช [3] ดอกสั้นป้อมสีขาวกลีบซ้อน จะเรียกว่า บัวฉัตรขาว บัวสัตตบุษย์ [3] ลักษณะของบัวหลวง ต้นบัวหลวง  จัดเป็นไม้ล้มลุก มีอายุหลายปี ลำต้นมีทั้งเป็นเหง้าอยู่...

28. ธรรมรักษา Heliconia psittacorum L.f.

รูปภาพ
ธรรมรักษา Heliconia psittacorum L.f. วงศ์ : Heliconiaceae ชื่ออื่น : พุทธรักษาญี่ปุ่น ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นพืชล้มลุกข้ามฤดูหรือหลายฤดู เป็นชนิดเล็กที่มีความสูง 0.6 – 2 เมตร ขยายกอเป็นวงกว้างอย่างรวดเร็ว ลำต้นใต้ดินแบบเหง้า (Rhizome) คล้ายขิง ส่วนเหนือดินเรียกว่าลำต้นเทียม ซึ่งประกอบด้วย กาบใบเรียงซ้อนสลับกันคล้ายกาบกล้วย ใบมีลักษณะคล้ายใบกล้วย ลักษณะของกอแบ่งออก เป็น 2 ลักษณะคือ กอแน่น กอลักษณะนี้ เหง้าจะมีข้อชิดกันทำให้หน่อใหม่เกิดชิดโคนต้นเดิมจึงทำให้กอมี ลักษณะแน่น กอขยายกว้าง กอลักษณะนี้เหง้าจะมีข้อห่างกันทำให้หน่อเกิดใหม่เกิดห่างต้นเดิมกอขยายกว้าง อย่างรวดเร็ว ช่อดอกจะเกิดขึ้นที่กลางลำต้นเทียม ช่อดอกประกอบด้วย ก้านช่อดอก (Peduncle) ก้านต่อระหว่าง ใบประดับ (Rachis) ใบประดับ (Bract) ซึ่งรองรับดอกอยู่ เรียงสลับกันเหมือนรูปเรือ ใบประดับ อาจอยู่ในระนาบเดียวกันหรือต่อกันก็ได้แล้วแต่พันธุ์ ใบประดับมีหลายสี (แดง, ชมพู, เหลือง, และแสด) ภายในกลีบประดับจะมีดอกคล้ายดอกกล้วยเล็ก ๆ เรียงกันอยู่แถวเดียว ดอกนี้เรียกว่า ดอกจริง ซึ่งเป็น...

27. ผักกระเฉด Neptunia oleracea

รูปภาพ
ผักกระเฉด Neptunia oleracea ผักกระเฉด ผักกระเฉด ชื่อสามัญ  Water mimosa ผักกระเฉด ชื่อวิทยาศาสตร์  Neptunia oleracea Lour. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Neptunia natans (L.f.) Druce, Neptunia prostrata (Lam.) Baill.) จัดอยู่ในวงศ์ถั่ว ( FABACEAE  หรือ  LEGUMINOSAE ) และอยู่ในวงศ์ย่อยสีเสียด ( MIMOSOIDEAE  หรือ  MIMOSACEAE ) สมุนไพรผักกระเฉด  มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า ผักหละหนอง (แม่ฮ่องสอน), ผักกระเสดน้ำ (ยโสธร, อุดรธานี, ภาคอีสาน), ผักกระเฉด ผักรู้นอน (ภาคกลาง), ผักหนอง (ภาคเหนือ), ผักฉีด (ภาคใต้) เป็นต้น กระเฉด  จัดเป็นพืชที่เกิดตามผิวน้ำ ลำต้นเป็นเถากลม เนื้อนิ่ม ลักษณะของใบจะคล้ายกับใบกระถิน โดยใบจะหุบในยามกลางคืน จึงเป็นที่มาของชื่อ “ผักรู้นอน” ระหว่างข้อจะมีปอดเป็นฟองสีขาวหุ้มลำต้นที่เรียกว่า “นมผักกระเฉด” ซึ่งทำหน้าที่ช่วยพยุงให้ผักกระเฉดลอยน้ำได้นั่นเอง และยังมีรากงอกออกมาตามข้อซึ่งจะเรียกว่า “หนวด” ลักษณะของดอกจะเป็นช่อเล็ก ๆ สีเหลือง และผลจะมีลักษณะเป็นฝักโค้งงอเล็กน้อย แบน มีเมล็ดประมาณ 4-10 เมล็ด คุณค่าทางโภชนาการของผักกร...

26. มะเขือเปราะ Solanum virginianum L.

รูปภาพ
มะเขือเปราะ Solanum virginianum L. ภาพของดอกมะเขือภายในสวน มะเขือเปราะ เป็นมะเขือที่นิยมรับประทานสดหรือใช้ประกอบอาหาร เพราะผลมะเขือเปราะมีความกรอบ ไม่มีเส้นใย มีรสหวาน และรับประทานได้ทั้งผล วงศ์ : Solanaceae ชื่อสามัญ : Thai Eggplant          ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ลำต้น มะเขือเปราะ เป็นไม้ล้มลุกอายุข้ามปี มีลำต้นแตกกิ่งเป็นทรงพุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 20-100 เซนติเมตร ลำต้นแตกกิ่งแขนงตั้งแต่ระดับต่ำ แตกกิ่งแขนงย่อยสั้น เกิดที่ซอกใบ เปลือกลำต้นบาง มีสีเขียวเขียวอมเทา เปลือกที่ปลายกิ่งมีสีเขียวอ่อน ส่วนแกนเนื้อไม้เป็นไม้เนื้ออ่อน สีขาว เปราะหักง่าย ใบ มะเขือเปราะ เป็นพืชใบเลี้ยงคู่ แตกออกเป็นใบเดี่ยวสลับกันบนกิ่ง มีก้านใบทรงกลม ยาวประมาณ 3-5 เซนติเมตร ขนาดใบกว้างประมาณ 5-10 เซนติเมตร ยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร แผ่นใบเรียบ มีขนปกคลุมทั้งด้านล่าง และด้านบน แผ่นใบอ่อนนุ่ม ฉีกขาดได้ง่าย ขอบใบเว้า โค้งเป็นลูกคลื่น และงุ้มเข้าหากลางใบ แผ่นใบมีเส้นกลางใบสีเขียวอ่อนขนาดใหญ่ มีเส้นแขนงใบ...

25. บานบุรีสีม่วง Saritaea magnifica

รูปภาพ
บานบุรีสีม่วง Saritaea magnifica บานบุรีสีม่วง  ( ชื่อวิทยาศาสตร์ : Saritaea magnifica Duyand, ชื่อสามัญ: Purple Bignonia) เป็นไม้เถารอเลื้อย ลำต้นมีขนาดเล็กแข็งและเหนียว ทุกส่วนของเถาหรือลำต้นจะมียางสีขาวเถาของบานบุรีสีม่วงเลื้อยไปได้ไม่ไกลอย่างบานบุรีเหลือง บานบุรีม่วงจะเลื้อยไปได้ไกลประมาณ 10 ฟุต เท่านั้น [1] ชื่อสามัญ: Purple Bignonia ชื่อวิทยาศาสตร์: Saritaea manifica Duyand อาณาจักร Plantae ส่วน Magnoliophyta ชั้น Magnoliopsida อันดับ Bignoniaceae ชื่อวงศ์: Flacourtiaceae สกุล Saritaea ลักษณะทั่วไป: เป็นไม้เถารอเลื้อย ลำต้นมีขนาดเล็กแข็งและเหนียว ทุกส่วนของเถาหรือลำต้นจะมียางสีขาว เถาของบานบุรีสีม่วงเลื้อยไปได้ไม่ไกลอย่างบานบุรีเหลือง บานบุรีม่วงจะเลื้อยไปได้ไกลประมาณ 10 ฟุต เท่านั้น ใบ  เป็นไม้ใบเดี่ยว ออกใบเป็นกลุ่ม ๆ ละ 3-4 ใบ รูปใบรีหรือรูปขอบขนาน ปลายใบและโคนใบแหลมก้านใบสั้น ขอบใบเรียบเกลี้ยงเนื้อใบอ่อน และจะปกคลุมไปด้วยขนแจ็งที่ละเอียด เมื่อจับดูแล้วจะรู้สึกระคายมือ ใบกว้างประมาณ 2.5 เซนติเมตรและยาวประมาณ 10 เซนติเมตร ดอก  ออกดอกเป็นช่อสั้น ...